کتاب «مالون می‌میرد» نوشته‌ی «ساموئل بکت» و دومین رمان از سه‌گانه‌ی اوست. بکت این کتاب را بین سال‌های ۱۹۴۷ و ۱۹۴۸ به زبان فرانسوی نوشت. کتاب نخستین بار در سال ۱۹۵۱ منتشر شد و ترجمه‌ی انگلیسی آن به قلم خود بکت در سال ۱۹۵۶ به چاپ رسید. «محمود کیانوش» نیز کتاب را به فارسی ترجمه کرده و نشر فرهنگ جاوید این ترجمه را منتشر کرده است.
ساموئل بکت، نویسنده، نمایشنامه‌نویس و شاعر ایرلندی، در سال ۱۹۰۶ در حومه‌ی دوبلین به دنیا آمد. او در کالج ترینیتی دوبلین زبان فرانسه و ایتالیایی خواند و بعدها در پاریس ساکن شد. بکت به هر دو زبان انگلیسی و فرانسوی می‌نوشت و بسیاری از آثارش را خودش از یک زبان به زبان دیگر ترجمه می‌کرد. نمایشنامه‌های «در انتظار گودو» و «دست آخر» از شناخته‌شده‌ترین آثار او هستند. بکت در سال ۱۹۶۹ جایزه‌ی نوبل ادبیات را دریافت کرد و در سال ۱۹۸۹ در پاریس درگذشت.
کتاب مرگ تدریجی شخصیت «مالون» را به تصویر می‌کشد، شخصیتی پیر و ناتوان که به نظر می‌رسد در یک آسایشگاه بستری شده است. مالون با زاویه‌دید اول‌شخص از وضعیت خودش می‌گوید و روایت‌های دیگری را نیز با شخصیت‌هایی مانند «ساپو»، «مکمان» و خانواده‌ی «لمبرت» به کتاب می‌آورد.
روایت مالون در جاهایی به جریان سیال ذهن نزدیک می‌شود. او برش‌های مختلفی از زندگی خود را در زمان حال یا گذشته به تصویر می‌کشد و درباره‌ی مسائل بسیاری فلسفه‌بافی می‌کند. در بخش‌های بسیاری از کتاب از مرگ و پوچ بودن زندگی صحبت می‌کند و گاهی نگاه تلخش با طنز همراه می‌شود. مثلاً در همان ابتدای کتاب، هر بار که زمانی را برای مرگ خودش حدس می‌زند، احتمال می‌دهد که تا مدتی بعد از آن هم زنده بماند.
راوی در کتاب مدام حرفش را قطع می‌کند و سراغ داستان ساپو و خانواده‌ی لمبرت می‌رود، یا داستان ساپو را نیمه‌کاره می‌گذارد و دوباره از خودش می‌گوید. همین موضوع باعث می‌شود روایت‌ها حالتی تکه‌تکه پیدا کنند و کتاب فرمی متفاوت با ساختار داستان کلاسیک پیدا کند.
شخصیت‌پردازی نیز با آن شکلی که در داستانی با ساختار کلاسیک وجود دارد، متفاوت است و ما به‌مرور، براساس همین برش‌های تکه‌تکه، شخصیت‌ها را می‌شناسیم. ویژگی‌ها و رفتارهای شخصیت‌ها همیشه تصویر روشنی از آن‌ها به دست نمی‌دهند و شخصیت‌ها تا حدی رازآلود باقی می‌مانند. از طرف دیگر، در جاهایی شخصیت‌ها انگار با هم یکی می‌شوند یا مرز میان هویت فردی آن‌ها کمرنگ می‌شود.
راوی در کتاب چندان قابل اعتماد نیست. او گاهی درباره‌ی آنچه گفته تردید می‌کند و حرف قبلی خودش را نقض می‌کند. بکت با استفاده از تکنیک فراداستان، مالون را تبدیل به خالق داستان‌های درون کتاب می‌کند. مثلاً مالون در میانه‌ی روایت تصمیم می‌گیرد نام ساپو را تغییر دهد و از آن به بعد او را مکمان بنامد. ما هم‌زمان که داستان را می‌خوانیم، می‌بینیم که مالون چطور آن را می‌نویسد و تغییر می‌دهد.
روایت‌ها غیرخطی هستند و مالون میان زمان حال و گذشته در رفت‌وبرگشت است. گاهی نیز تشخیص آنچه مالون به یاد می‌آورد از آنچه برای شخصیت‌هایش می‌سازد، راحت نیست.
اگرچه داستان‌هایی که مالون روایت می‌کند در ابتدا با قدرت شروع می‌شوند، هرچه در کتاب پیش می‌رویم، قصه‌ها در همدیگر یا میان مونولوگ‌های درونی مالون گم می‌شوند. شخصیت‌ها نیز به‌مرور کمرنگ می‌شوند و گاهی به همدیگر شباهت زیادی پیدا می‌کنند. انگار روایت‌ها و شخصیت‌ها نیز مانند مالون دچار نوعی مرگ تدریجی می‌شوند.
مالون اشیا را با جزئیات بسیار توصیف می‌کند، انگار بکت از دریچه‌ی همین اشیا ذهن مالون را به تصویر می‌کشد و توصیف آن‌ها را در خدمت شخصیت‌پردازی قرار می‌دهد. اشیا گاهی در خود روایت هم نقش پیدا می‌کنند. مثلاً وقتی مداد از دست مالون می‌افتد، داستانش هم برای مدتی قطع می‌شود.
بعضی از این ویژگی‌ها در آثار پست‌مدرن نیز دیده می‌شوند. تکه‌تکه شدن روایت‌ها و از بین رفتن مرز میان شخصیت‌ها به این اثر حالتی ضدداستانی می‌دهند و آن را از بعضی جهات به رمان نو نزدیک می‌کنند. کتاب را برای خواندن پیشنهاد می‌کنم.
